İSTANBUL BORSASININ 'ANKARA YILLARI' 1938-1941 - (2)

(Ankara Menkul Kıymetler ve Kambiyo
Borsasına
ev sahipliği yapan Ulus'taki
 binanın güncel görünümü)

Cahit UYANIK 

İstanbul Borsası, Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk'ün bilgisi dahilinde, o zamanki merkezi hükümet tarafından 1938-1941 yılları arasında Ankara'ya taşınarak faaliyet göstermişti. Bu 3 yıllık süreç Atatürk'ün hayatını kaybetmesi, İsmet İnönü'nün 2. Cumhurbaşkanı seçilmesi ve 2. Dünya Savaşının başlayarak dünyaya yayılması gibi önemli iç ve dış olaylara da tanıklık etmişti. 

Peki Ankara Menkul Kıymetler ve Kambiyo Borsası (AMKKB) başkentin hangi bölgesinde ve hangi binada faaliyet göstermiştir? Bu bina halen varlığını sürdürmekte midir? 

(Tıklayınız) İSTANBUL BORSASININ 'ANKARA YILLARI' - 1


AMKKB için başlangıçta Ulus'un tam göbeğindeki Atatürk Heykelinin karşısındaki Sümerbank Genel Müdürlüğü binası içinde bir yer düşünülmüş ve gazete haberlerine o şekilde yansımış olsa da, bu fikirden vazgeçilerek Etibank Genel Müdürlüğü binasında faaliyete geçtiğini görüyoruz. Günümüzde 'Birinci Etibank Genel Müdürlüğü binası' olarak bilinen bu bina Ulus'taki Bankalar Caddesi üzerindeydi.  Birinci Etibank binası; Opera istikametinden Ulus'a doğru gidilirken, solda kalan Garanti Bankasının tarihi binasını geçtikten hemen sonraki küçük binadır. O dönemde
 hükümetin izlediği finansal merkezileşme hedefi doğrultusunda Bankalar Caddesinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Ziraat Bankası, Emlak Bankası ve Osmanlı Bankası da bulunuyordu. 

Birinci Etibank Binası şu an itibarıyla Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından kullanılmakta olup  tarihi eser olarak koruma altındadır. 1935-1936 yıllarında inşa edilen bu yapının mimarı Sami Arsev’dir. 25.04.2025 tarihinde “Modern Bir Cumhuriyet Başkentinin Planlanması ve İnşası” miras alanı kapsamında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne dâhil edilmiştir. 

Bu vesile ile Atatürk döneminin sembol kurumlarından Etibank'ın 2 ve 3. Binalarına da dikkat çekmekte fayda vardır. Etibank, 2. Binasını Bankalar Caddesine komşu İstiklal Caddesi üzerinde yaptırmıştır ve birinci bina ile fiziki bağı bulunan bu eser (Etibank Ek Binası olarak da biliniyor) de halen koruma altındadır. Etibank'ın 3. Binası ise Sıhhiye'de inşa edilmiş ve koruma altına alınması gerekirken hangi akla hizmet bilinmez, maalesef 2013 yılında yıkılmaktan kurtulamamıştır.

AMKKB'nin Birinci Etibank binasındaki 3 yılını nasıl geçirdiğinin tüm detaylarını bilmiyoruz. Seans salonu var mıydı, varsa nasıl görünüyordu, borsa acentelerine nasıl ve hangi ofisler tahsis edilmişti, evsahibi Etibank ile ilişkileri nasıldı; bilgimiz yok. Ama bu konuda yeni bilgiler elde ettikçe yayınlamaya devam edeceğim. 


Hiç yorum yok:

Yorum Gönder