 |
| Doğan Mahmutoğlu |
TESTAŞ'ın Yeni Genel Müdürü Doğan Mahmutoğlu:
"TESTAŞ, BU HALİYLE ÖZELLEŞTİRİLEMEZ"
Taksilerdeki taksimetre, yolcu otobüslerindeki takografları üreten ve özelleştirme kapsamına alınan TESTAŞ, adeta bir kötü yönetim abidesi... TESTAŞ'ta en gelişmiş mikro işlemci teknolojisi ile 'chip' üretilebilir. Ancak gelin görün ki genel müdürün odasında televizyon, video oynatıcı ve bilgisayar yok! TESTAŞ'ın birinci sınıf mühendis kadrosu var ama 60 milyon dolarlık tesiste deneme üretimi bile yapılamıyor.
Cahit UYANIK
Türkiye Elektronik Sanayii ve Ticaret A.Ş. (TESTAŞ) 1976 yılında elektronik sanayisinin gelişmesine öncülük etmesi amacıyla kurulmuş bir KİT veya devlet şirketi. TESTAŞ, 1989 yılında özelleştirme kapsamına alınmış. Seçimlerde DYP'den milletvekili adayı olup kaybeden Doğan Mahmutoğlu ise TESTAŞ'ın yeni genel müdürü... Mahmutoğlu ile TESTAŞ'ın özelleştirme öncesi ne durumda olduğunu görüştük:
- TESTAŞ özelleştirme açısından hangi aşamada bulunuyor?
Mahmutoğlu: TESTAŞ'ın 1992 tahmini bütçesi ayda 4-5 milyar lira zarar gösteriyor. Şirket yıllardır çelik bir çember içinde. Biz bu çemberi toplu iğneyle bile olsa kazıya kazıya kıracağız. Ama özelleştirmeye giderken milli servetin çarçur edilmesini de istemem. Hedefimiz TESTAŞ'ı özelleştirmeye hazır hale getirmek. Zaten şirketi bu haliyle özelleştirmeye kalksak, gelip alan olmaz.
- Neden?
Mahmutoğlu: Türkiye'de her yıl piyasaya giren taksi ve ağır vasıtanın sayısı sınırlı iken TESTAŞ taksimetre ve takografa takılmış kalmış. Aydın'daki Direnç ve Kondansatör Fabrikasında yıllardan beri teknoloji yenilenmemiş. Teknoloji eski olduğu için fazla bir müşterimiz de yok. 40 liraya malettiğimiz direnci, ithalatçılarla rekabet edebilmek için 35 liraya satmak zorundayız.
- Peki TESTAŞ'ın özelleştirmeye hazır hale gelmesi için neler yapılıyor?
Mahmutoğlu: Yurt içi ve dışındaki firmalarla ortak yatırıma gitmeye çalışıyoruz. Yabancı firmalarla Türkiye'de gerçekleştirmeyi düşündüğümüz üç projemiz var. Amacımız öncelikle para kazanmak... Çünkü personelin maaşını ödemekte zorlanıyoruz. Bir de sürekli yeni proje bulma gayreti içindeyiz. Elektronik sanayisinde iki saat önce bulduğunuz ürün iki saat sonra demode olabiliyor. Geçenlerde bir Japon firması kredi verecekti, projemiz yok! Bunun için şimdi bir 'Araştırma ve Proje Dairesi' kurdum.
- Ortak yatırıma yabancıların yaklaşımı nasıl?
Mahmutoğlu: Çok sağlam ve dikkatli yaklaşıyorlar, hemen 'hayhay' demiyorlar. Herşeyden önce bizdeki işçilik pahalı. Ama yabancı firmalara hep şunu söylüyorum: Uzak Doğu'dan Avrupa'ya gidip gelmeniz 1 haftanızı alır ama Türkiye'den oraya sabah gider akşam dönersiniz. Gelin Japonya'da, Çin'de, Güney Kore'de kuracağınız tesisi burada beraber kuralım.
- Peki TESTAŞ'in alt yapı durumu nasıl?
Mahmutoğlu: TESTAŞ kendini dünyaya, Türk toplumuna ve bürokrasiye tanıtamamış. Yabancı firmalara kendimizi tanıtmak için bir video kaseti hazırlattık. Bir denemesini görelim dedik. Kaseti gidip Petrol Ofisi Genel Müdürlüğünde izledik. Çünkü TESTAŞ Genel Müdürünün televizyonu yok, video oynatıcısı yok, bilgisayarı yok ama adı Türkiye Elektronik Sanayii..! Bir pazar araştırması yapalım diyoruz bilgi yok, veri yok.
- Devlet ihalelerine girmeyi düşünüyor musunuz
Mahmutoğlu: TRT, PTT ve Milli Savunma Bakanlığının açtığı ihalelere gireceğiz. Veya gidip 'Bu ihaleleri bana verin' diyeceğim. Niye? Ben de devletim çünkü... Şu andaki hedefim, TESTAŞ'ı biraz olsun alıcı için cazip hale getirmek ve özelleştirmek...
----------
TESTAŞ'TA YAŞANAN ÇELİŞKİ
Özelleştirme kapsamındaki TESTAŞ'ta 1980'li yılların başından kalma elektronik teknolojisi ile geleceğin teknolojisi olarak bilinen ve mikro işlemci denilen 'chip' üretimi yanyana bulunuyor. TESTAŞ Ankara Fabrikasında İslam Kalkınma Bankasının açtığı 60 milyon dolarlık kredi ile kurulan Yarı İletken Devre Elemanları Üretim Tesisleri 'iş yapmadan' bekliyor. Toplam 1.000 metrekare alana kurulu ve tüm çalışanları Avrupa ve ABD'de eğitim görmüş mühendislerden oluşan bu tesis, deneme üretimine geçmek için 10-15 milyar liralık bir desteğe ihtiyaç duyuyor. En küçük işlemin bile elektron mikroskoplarıyla yapıldığı tesis, aynı zamanda ayrık aktif devre elemanları ve tüm devre seri üretiminde Türkiye'nin ilk ve tek tesisi ünvanını da taşıyor. Ama öte yandan aynı fabrika içerisindeki taksimetre ve takograf üreten birim ise lehim bacağı kesme makinesi alabilmek için uzun zamandır uğraş veriyor.
(Bu röportaj haftalık Ekonomik Panorama dergisinin 09-16 Ağustos 1992 tarihli, Yıl: 5, Sayı: 33'te yayınlanmıştır.)
---------------------------
Not: TESTAŞ (Türkiye Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş.) günümüzde artık faaliyet göstermemektedir; 1990'lı yıllarda özelleştirme ve tasfiye süreçleriyle kapatılmıştır.
1970'lerin ortalarında Türkiye'nin yerli elektronik eleman (kondansatör, direnç, yarı iletken/çip) ihtiyacını karşılamak üzere kurulan devlet şirketi TESTAŞ, iki ana kolda faaliyet gösteriyordu:
Ankara Tesisi (Yarı İletken ve Cihaz Fabrikası): Yarı iletken çip üretimi denemelerinin yanı sıra piyasada oldukça popüler olan mekanik/elektronik TESTAŞ taksimetrelerini ve dijital ölçü aletlerini üreten birimdi. Yarı iletken yatırımları yönetimsel sorunlar ve teknolojik yetersizlikler nedeniyle atıl kaldı. Tesisin çip araştırma birimi (YİTAL) daha sonra TÜBİTAK Gebze Kampüsüne aktarıldı.
Aydın Tesisi (Pasif Bileşen Fabrikası): Türkiye'nin tek yerli kondansatör ve direnç üretim tesislerinden biriydi. 1995 yılında Özelleştirme İdaresi tarafından satıldı; ancak yabancı ortaklı yönetim krizleri ve ticari başarısızlıklar nedeniyle üretim durdu ve fabrika kapandı.
(Gemini AI)
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder