16 Kasım 2026 Pazartesi

İKİNCİ AYINDA 'FON VURGUNU' OLAYININ Z RAPORU...

- YATIRIMCILARA 3,2 MİLYAR DOLAR ÖDENDİ ANCAK ÖDEMELER BİR YERDEN SONRA TAHSİLAT VE GELİR SAĞLANDIKÇA YAPILABİLECEK

- FON MESELESİ, YARGI SÜREÇLERİ DE DİKKATE ALINDIĞINDA EN AZ 1-2 YIL DAHA GÜNDEMDE KALACAK GİBİ GÖRÜNÜYOR

Cahit UYANIK 

'Fon Vurgunu' olayının ikinci ayında, 15 Kasım 2026 itibarıyla bir 'Z Raporu' çıkartalım. Vatandaşlara ikinci ara ödeme geçen hafta  tamamlandı. Böylece fon mağduru vatandaşlara ödenen toplam para 161 milyar TL yani yaklaşık 3,2 milyar dolar oldu. Ödemenin 1/5'i gönüllü  iade hesaplarından, geri kalanı da fonların kendi kaynaklarından karşılandı. İki haftaya kadar ise 'son ara ödeme'nin yapılacağı açıklandı. 

131 fonun kapatıldığı 16 Eylül 2026 tarihi itibarıyla 'varlık durumları' ve 'ana para + kazanç' ayrıntıları henüz açıklanmış değil. Bu sebeple ana paraların yüzde kaçının ödendiğini, son ara ödemeyle de ana para ödemelerinde yüzde kaça ulaşılacağını bilemiyoruz. Ancak son ara ödemenin bitmesiyle artık fonlar için 'Tasfiye yapıldıkça ve kaynak oluştukça ödeme alınabilmesi' aşamasına geçileceğini söyleyebiliriz. Peki bu ne anlama geliyor?

● Fonların elindeki hisse senedi gibi varlıklar satıldıkça, 

● Özel sektör ve devlet tahvillerinden faiz ödemesi+ana para geri dönüşü oldukça,

● Gönüllü iadeler yapıldıkça,

● BİST'teki 50 civarındaki hissedeki tespit edilen manipülasyon nedeniyle faillerinden yapılacak gönüllü iade ve  tahsilatlar gerçekleştikçe,

● TMSF'nin tahsilat (clawback) yoluyla elde ettiği gelirler realize oldukça (El konulan hesap ve malların satışından sağlanacak gelirler) 

vatandaşa geri ödemeler sürecek. Ta ki nihai tasfiye adımına kadar... 

Bunun ise yılları bulması bekleniyor. Fonların tasfiyesi için verilen 6 aylık sürenin birkaç kez uzatılması mümkün.

Fon Vurgunu ilk başladığında geri ödemelerin ana paralar (net yatırım tutarı da deniliyor) üzerinden yapılacağı tahminimi ve analizimi sizlerle paylaşmıştım. Dediğim gibi oldu ama geri ödemeler konusunda Meclis'ten geçirilen kanun ve pratikteki uygulama ana para tanımını daha daraltarak 1 milyon TL ile sınırlandırdı. Tabii ki bazı vatandaşların fondaki net yatırım tutarı 1 milyon TL'nin altında... İki hafta sonraki sonuncu ara ödeme ile 455 bin 758 tekil kişiden kaçının parasının tamamını alarak tamamen kapsam dışına çıktığını öğrenebileceğiz. 

Tasfiye edilen 131 fonun 15'i para piyasası fonu (PPF). ​Hisse senedi yoğun fonlar  112 adet, s​erbest fonlar da 4 adet...

Bunlar içerisinde en mağdur kitle, risk düzeyi 1-2 düzeyindeki PPF'lere para yatıranlar.... Neredeyse vadeli mevduat kadar düşük riski olan bu yatırım aracını tercih eden (Daha yüksek risk içeren diğer fonlardakiler de) yatırımcı sayısı açıklanmadı. 

Peki geri ödemelerde (son ara ödeme bittikten sonra) tasfiye aşamasında, ödemeler neye göre hesaplanıp gerçekleştirilecek?

Öncelikle belirteyim, hisse senedi fonları ve serbest fonlarda ara ödeme tutarının hesaplanmasında, ödeme tutarının hesaplandığı günden önceki günün birim pay değeri ve portföy değerleri esas alınacak. Diyelim 31 Ocak 2027 tarihinde bir ödeme yapılacak. O zaman 30 Ocak 2027 birim pay değeri esas alınacak.(Yani fiktif fiyatların söz konusu olduğu 16 Eylül 2026 fiyatları kullanılmıyor.) Ancak bu fonların portföyleri, içlerindeki hisse senetlerinin fiyat balonu söndüğü için çok düşük...  O zaman hisse senedi yoğun fon ve serbest fonlardaki kişiler yıllar sürebilecek tasfiyenin sonunda sadece ana paralarının tamamını alabilirlerse kendilerini şanslı saymalı.

PPF'lerdeki yatırımcılar ise daha avantajlı durumda. Çünkü hesaplamaya esas tarih olarak 16 Eylül 2026 günkü fiyat kullanılacak. Bu, kaybı büyük oranda sınırlıyor. Ödemelerde PPF'lerdeki yatırımcıların öncelikli olacağı hep ifade ediliyor. Yani PPF yatırımcıları ana paralarının 1 milyonu aşan kısmını da biraz sabrettikten sonra alabilecekler. Peki bu kişilere enflasyon farkı ödenecek mi? Tasfiye edilen fonda para kalsa da kalmasa da paralarının üzerine enflasyon farkı eklenerek ödeme yapılacak. Bu para gerekirse devlet tarafından (bütçeden veya başka bir kaynaktan) bir yerlerden bulunup ödenecek. 

1 milyon TL'ye kadar ana para ara ödemelerinin sonuncusunun Kasım sonunda bitmesi bekleniyor. O aşamadan sonra öncelik 12 PPF'deki ana parası 1 milyon TL'den fazla olanlarda... O ödemeler bittiğinde ise tasfiye sürecinde hisse senedi yoğun ve serbest fon yatırımcıları kalacak. Onlara da aylar süren bir bekleme sürecinden sonra, ana paraları enflasyon farkı üzerine eklenerek ödenebilecek.  Her halükarda, yargı süreçlerinin de başlayacağını düşünürsek, en az önümüzdeki 1-2 yıl boyunca fon meselesi tüm boyutlarıyla gündemde kalmaya devam edebilir.

(Bu yazı 15 Kasım 2026 tarihinde Facebook sayfamda yayınlanmıştır.)

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder