- TERA VE PUSULA SİYASİ BAĞLANTILARI İLE AK PARTİNİN FAİZE HASSAS TABANINA 'FONLARIMIZ PARTİLİLERE ÖZELDİR VE HELAL KAZANÇTIR' HİSSİ YARATTI
- AK PARTİ'DEKİ DENETİM VE TEFTİŞİN ÖNEMİNİ KÜÇÜK GÖRME KÜLTÜRÜ, 2018'DEN SONRA ZİRVE YAPTI VE OTOKRAT- FİNANS BÜROKRASİSİ FON SOYGUNUNA YOL VERDİ
- TERA; PONZİSİNİ 2 YIL ÖNCE PERA GYO HİSSESİNİ 1,2 TL'DEN 180 TL'YE ŞİŞİREREK BAŞLATMIŞTI; ÖNLEM ALINMADI. TERA VE PUSULA, PONZİ-BORSA FONU MODELİNİ 50 CİVARINDA HİSSEYE UYGULADI
Cahit UYANIK
Fon Vurgunu ile ilgili olaylar günler geçtikçe giderek büyüyor. Büyüdükçe de gerçek manzara ortaya çıkıyor. Manzaranın odağında Ak Partili siyasetçilerin bulunduğu artık herkesçe kabul ediliyor.
'İsrail, Fetö hatta İngiltere bağlantılı bir komplo' olduğunu söyleyen cılız sesler, bizzat Ak Partililer tarafından ayıplanıyor ve sorumlu davranılmaya davet ediliyor. Hatta bazı Ak Partililer fon vurgununa bulaşmış olanların vatana ihanet suçundan yargılanmasını bile isteyebiliyor. Bense Fon Vurgununu 'Siyasi boyutu, finansal boyutunu katbekat aştığı için büyük toplumsal ve siyasal sonuçlar doğurabilecek Türkiye'ye has bir Ponzi soygunu' olarak nitelendiriyorum.
Peki bu olaylar ne zaman başladı ve bizim haberimiz olmadı?
Şimdi düşünüyorum da bu olayların başlangıcı yaklaşık 2 yıl öncesine dayanıyor. Tera'nın Pera GYO hissesini 1,2 TL'den 180 TL'ye kadar şişirmesiyle başladığı (Tera bu hissede kontrolü ele geçirip ismini Tera Yatırım Holding-TEHOL yapmıştı) bu yeni dönem; yatırım fonları üzerinden kısa zamanda Türk usulü bir hibrit-ponziye dönüştü. Bu süreçte kullanılan diğer hisselerden aklımda kalanlar Vişne Madencilik, Gündoğdu Gıda, Gıpta Kırtasiye Ürünleri, Özat Denizcilik idi söz gelimi... (Savcılığın soyguna araç edilen 50 civarında hisseyi incelediği söyleniyor, doğru bir sayı olma ihtimali yüksektir)...
'Sahte cennet' veya 'Saadet Zinciri' yabancı endeks sağlayıcıların isteği üzerine yeni yapılan fon düzenlemelerinden 19 gün sonraysa nihayete erdi.
Bence burada cevabı bulunması gereken esas soru; 2005 yılında Stok Menkul Değerler firmasını satın alarak ismini Tera Menkul Değerler olarak değiştiren Emre Tezmen ve babası Ulaştırma Eski Bakanı Oğuz Tezmen'in 'Siyasetçiler-Finansçılar ve borsacılar-Finans bürokrasisi' üçgeninde bu Ponzi Oyununu tezgahlamak için neden 19 yıl beklediğidir...
Bunun genel bir cevabı var: Dünyada yaşanan ve bizim yaşadıklarımızdan biliyoruz ki bu tip Ponzi soygunları ülkedeki genel siyasi, toplumsal ve ekonomik atmosferden bağımsız değildir.
Söz gelimi 1980-82'deki Bankerler Olayı, 24 Ocak 1980 kararlarıyla faizlerin serbest bırakılması (Temmuz-1980) sonucu denetimsiz bir biçimde büyüyen bankerlik sisteminin kurduğu saadet zincirinin kırılmasıyla yaşanmıştı. Faiz serbestisinden 2 ay sonra 12 Eylül 1980 Askeri Darbesi oldu; devlet ve toplum bir sis perdesi ile kaplandı ve olayların yaşanması daha kolaylaştı.
Bankalar ile küçük tasarruf sahipleri arasında aracılık yapan, sermayesi ve denetimi olmayan yüzlerce "banker" ortaya çıktı.
Bankerler, bankalardan ucuza aldıkları mevduat sertifikalarını veya kendi senetlerini halka yüksek faiz vaatleriyle pazarlamaya başladı.
Bankerler, toplanan paraları yatırıma yönlendirip sağlam karlar elde etmek yerine, yeni giren yatırımcıların parasıyla eski yatırımcıların yüksek faizlerini ödeyen sürdürülemez bir çark kurdu.
Finansal kriz belirtileri artınca hükûmet bankerlerin reklam yapmasını kısıtladı ve şartları ağırlaştırdı. Paranın akışı kesilmeye başlayınca küçük bankerler birer birer batmaya başladı.
Haziran-1982'de piyasadaki en büyük aktör olan Banker Kastelli'nin nakit sıkışıklığına düşüp yurt dışına (İsviçre/Tunus) kaçmasıyla sistem tamamen çöktü.
Yaklaşık 250 banker battı ve 300 binden fazla vatandaş (bankerzede) birikimlerini kaybetti. Büyük bir toplumsal infial ve toplu intiharlar yaşandı.
Hükûmet, paniği önlemek için Merkez Bankası ve kamu bankaları aracılığıyla küçük tasarruf sahiplerine kısmi ödeme (200 bin TL'ye kadar) yaptı. Yaşanan kriz, Başbakan Yardımcısı Turgut Özal ve Maliye Bakanı Kaya Erdem'in istifasına; ardından da Sermaye Piyasası Kurulunu (SPK) doğuran Sermaye Piyasası Kanunu'nun çıkarılarak sermaye piyasalarının sıkı denetim altına alınması ile sona erdi.
46 yıl sonra 2026'da yaşadıklarımızla bazı benzerlikleri var değil mi? Peki 2026'nın 'Fon Vurgunu'nu hazırlayan ekonomik, siyasal ve toplumsal şartlar neler olabilir? Bu konuda birkaç soru-açıklamam var ve sizinle paylaşmak istiyorum:
1) Son 7-8 yılda baskıya alınan ve düşük açıklatılan enflasyon rakamları sebebiyle, reel enflasyonun çok altında kalan faizleri gören insanların daha yüksek getiriler arıyor olması, Tera ve Pusula Portföy'ü böyle bir Ponzi Oyunu tasarlamaya yöneltmiş olabilir mi? (2021-2023 arasındaki fiili ve metazori düşük faiz dönemi de yaşanmıştı, unutmayalım.)
2) Ak Parti tabanının önemli bir kısmında 'faiz kazancı yemek haramdır' düşüncesinde olduğu biliniyor. Araştırmalar bu oranın yüzde 35-40 düzeyinde olduğunu gösteriyor ki bunun sayısal karşılığı 8-9 milyon kişi demek... Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 2021-Eylül/2023-Haziran arasındaki ''Faiz nas'ı" dönemi insanlardaki faiz hassasiyetini iyice azdırmış olabilir mi? 17 Kasım 2021 tarihindeki parti grup toplantısında ne demişti Erdoğan?:
"Faiz sebeptir, enflasyon neticedir. (...) Bütün bunlarda faiz aşağılara çekilmişken, bizim arkadaşlarımıza ne oluyor ki, onlar faizi savunur hale geliyor? Bizim arkadaşlarımıza ne oluyor? Bunu, görevde olduğum sürece faizle mücadelemi sonuna kadar sürdüreceğim, enflasyonla mücadelemi sürdüreceğim. Şunu bilmemiz lazım, bu konuda Nas ortada. Nas ortada olduğuna göre, sana bana ne oluyor?"
Acaba faiz hassasiyetinin iyice tavan yaptığı o günler, 2023'ten sonra da tabanda devam edip gitmiş olabilir mi? Tabanda yer alan Ak Partililerin, getirisi düşük kalan diğer yatırım araçlarında yaşadığı tatminsizlik, borsa ve ona bağlı fonlardan sağlanan faizsiz kazanç arayışını iyice tetiklemiş olabilir mi? Faiz hassasiyeti sebebiyle hazır ve sayısı hayli kabarık bir müşteri kitlesini gören Tera ve Pusula gibi portföy yönetim şirketleri, ağırlıklı olarak Ak Parti çevrelerine hitap eden bir Ponzi Şeması
ile bu hassasiyeti kullanmaya karar vermiş olabilir mi? Bunu sağlamak için Ak Partili 'müsait' siyasetçiler ve 'köşeyi dönme meraklısı' finans bürokratlarını ayarlamış olamaz mı? Faiz hassasiyetine sahip müşteriler parmak uçlarındaki tuşlara kadar gelen kendi partilerine özel bu hazır ve helal kazanç imkanını kullanırken tedbiri-şüpheyi tümüyle elden bırakmış olabilirler mi?
3) Devletteki ayrıntılı, ciddi denetim ve teftiş kültürüne, 1980'lerde ANAP ve Özal ile başlayan ağır eleştiriler ve müfettiş kadrolarını azaltma yönündeki anlayış Ak Parti döneminde iyice sahiplenilmiş olabilir mi? 2003-2018 arasındaki 15 yıllık denetimi iyice zayıflatma ve denetçileri azaltma-aşağılama kültürü; 2018'de geçilen Cumhurbaşkanlığı Yönetim Sistemi ile iyiden iyiye zirve yapmış olabilir mi? Devletteki denetimsizliğin ve yetkileri tek elde tutma anlayışı şeklindeki yönetim atmosferinin, bürokratların ve özellikle finans bürokratlarının otokratlaşmasına neden olduğunu söyleyebilir miyiz? Başka alanlarda kamu hizmetlerinde verimsizlik olarak ortaya çıkan bu bürokratik-otokratlaşma; finans sektöründe tasarruflara yönelik soygun, vurgun, yağma ve büyük parasal kayıplar olarak tezahür etmiş olabilir mi?
(Bu yazı 09 Kasım 2026 tarihinde Facebook sayfamda yayınlanmıştır.)
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder