Cahit UYANIK
SPK, yabancı endeks sağlayıcısı kuruluşların uyarı ve isteği üzerine, fonlara çeki-düzen vermek için 29 Ağustos 2026'da yeni bir rehber yayınlıyor.
Şişirilmiş şirketlerin hisse senetleriyle fiyatları arşa çıkmış fonlarda bulunanlar konuyu hemen çakıyor ve çıkış emri veriyor.
Çünkü yeni düzenlemelerle o astronomik fiyatlı fonların devamı mümkün değil. 12 Eylül günü ise ödemelerin altından kalkamayan Pusula Portföy'den Muhammet Yarız'ın yurt dışına kaçtığı haberi patlıyor.
Sabah gazetesinin haberine göre 1-16 Eylül tarihleri arasında Tera ve Pusula fonlarından gerçekleşen toplam sermaye çıkışı 401 milyar 266 milyon 791 bin 742 lira (Yaklaşık 8,2 milyar dolar) olarak belirleniyor.
TERA fonundan 1-16 Eylül tarihleri arasında 100 milyon TL ve üzerinde çıkış yapan yatırımcı sayısı 168 kişi. Bu 168 yatırımcının fondan çektiği toplam miktar 335 milyar 912 milyon 421 bin 253 lira olarak kayıtlara geçti.
Aynı tarihlerde Pusula fonunda ise 50 milyon TL ve üzerinde çıkış yapan yatırımcı sayısı 272 kişi. Bu kişilerin fondan çıkardığı toplam tutar 65 milyar 354 milyon 370 bin 489 lira.
Böylece sadece iki fondan 16 günlük zaman dilimi içerisinde 440 kişi tarafından çekilen toplam para 401 milyar 266 milyon lirayı aşıyor.
İşin ilginç yanı bu 440 kişiye ödenen 401,3 milyar TL'nin nereden bulunduğu konusu üzerinde haberde hiç durulmuyor. Onu da ben anlatayım... Havadan gelmedi ya bu para...
Tahminimce işte burada devreye risk düzeyi 1 olan aynı kurumların para piyasası fonları giriyor. Sizin 'Bir süre dursun da bana ek gelir sağlasın. Nasıl olsa istediğim zaman nakite dönebiliyorum, sorun yok' diye aldığınız risksiz bu fonlara giren para, likit varlıklar yani, hoooop, ters repo ile yüksek riskli fona veriliyor.
Adı üzerinde ters repo ile... Yani nakiti verip karşılığında muteber, sıfır riskli bir devlet kağıdını teminat almanız lazım. Fakat bu foncular teminat diye fiyatı şişirilip arşı alaya çıkarılmış hisse senedini veriyor o PPF'ye... Klasik ters repo anlayışı ile uzaktan yakından alakası yok bu yapılanın... İşte 'dandik ters repolar' yoluyla yaratılan nakit para, fon vurguncularına iki hafta boyunca ödenip duruyor... Risk düzeyi 1 olan PPF elindeki uyduruk hisse teminatını istediği kadar nakde çevirmeye çalışsın; hisseler yüzde 70-80 değer kaybetmiş. İşte böylece riski 1 olan ve hazine kağıtları, vadeli mevduat ve çok sağlam şirketlerin tahvillerine para yatıran, hisse senetlerine dönüp bakmayan PPF, tırışkadan ters repo nedeniyle tıpkı riski 7 olan bir hisse fonu gibi geri ödeme krizine girmiş oluyor. Ben bu yapılana 'finansal ensest' de diyorum.
TEFAS denilen sistemde herşeyi gören SPK ise ayakta uyuyor. "Hisse senedi yoğun fonlarda büyük para çıkışları var; aynı şirket PPF'lerinin varlıkları ise azaldıkça azalıyor, borsadaki satışlar da bunu karşılamaz. Nereden buluyorsunuz siz bu parayı?" diye Tera'ya da Pusula'ya da sormuyor.
Herşey olup bittikten sonra 'He yav, ters repo yapmışlar ama teminat verdikleri hisseler taban taban baş aşağı gidiyor. Bize ters repoyu böyle öğretmemişlerdi oysa..." deyip yapabilecekleri tek şeyi, 131 fonu kapatmayı kararlaştırıyorlar sadece... Ve bu aymazlar hala görev başında bulunuyor...
Hani Ahmet Kaya'nın bir şarkısı var ya: Nerden baksan tutarsızlık, nerden baksan ahmaklık...
Not: Bu ters repoların net tutarı henüz resmen açıklanmış değil. Ancak bazı kaynaklarda 149,3 milyar TL olarak ifade ediliyor. Bu rakamı dogru kabul edersek; 401,3 milyar TL'lik toplam çıkışta geriye 252 milyar TL kalıyor. Bunun bir kısmı borsa satışlarından, bir kısmı son 15 günde bu fonlara hala para yatıran vatandaşlardan karşılanmış olabilir. Bu fiili para çıkışının gerçek kaynaklarını belki çok sonra ögrenebileceğiz.
(Bu yazı 12 Ekim 2026 tarihinde Facebook sayfamda yayınlanmıştır.)
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder